Ana sayfa › Formatlar

Lig usulü (round-robin) — nasıl işler, ne zaman tercih edilir

Güncelleme 2026-09-05 · 3 dk okuma

Round-robin — bizde kısaca lig — her katılımcının diğer bütün katılımcılarla oynadığı formattır. Kimse elenmez, herkes aynı sayıda maç yapar, sıralamayı puan tablosu belirler. Bir grubu sıralamanın en adil yolu budur; en çok zaman isteyen yol da.

Lig usulünün garanti ettikleri

Üç şey; format seçerken üçü de önemli:

1. Her çift bir kez karşılaşır (çift devrede iki kez). Güçlü bir katılımcı tek kötü günle turnuvadan düşmez.
2. Herkes aynı sayıda maç oynar. N katılımcıda herkes N − 1 maç yapar; tablo elmayla elmayı karşılaştırır.
3. Sıralama eksiksizdir. Eleme yalnız kazananı söyler; lig 1'den sona kadar herkesin yerini söyler.

Bedeli maç sayısıdır. Toplam maç N × (N − 1) ÷ 2'dir ve hızla büyür:

16 takım tek bir hafta sonunda bir araya gelebiliyorsa lig yanlış araçtır. Gruplar + eleme formatı tam bu durum için icat edildi.

Fikstür nasıl üretilir: daire yöntemi

Eşleşmeleri elle yazabilirsiniz ama ya birinin bir turda iki kez oynadığı ya da hiç oynamadığı bir tur ortaya çıkar. Standart çözüm daire yöntemidir (circle method); üreteç de bunu kullanır:

1. Katılımcıları bir daireye dizin. Sayı tekse bay adında bir yer tutucu ekleyin; o tur bay'a düşen dinlenir.
2. Bir katılımcıyı sabitleyin. Her turda sabit katılımcıyı karşısındakiyle, kalanları dairenin karşı uçlarıyla eşleştirin.
3. Sabit olan hariç herkesi bir konum döndürüp tekrarlayın. N − 1 döndürmeden sonra her çift tam bir kez karşılaşmıştır.

Beş oyuncuda (A, B, C, D, E) yöntem her turda bir kişinin dinlendiği beş tur üretir:

1. tur: B–E, C–D   (A bay)
2. tur: E–A, B–C   (D bay)
3. tur: A–D, E–C   (B bay)
4. tur: C–A, D–B   (E bay)
5. tur: A–B, D–E   (C bay)

Yöntem kimin ilk (ev sahibi), kimin ikinci (deplasman) yazıldığını da dengeler. Çift devrede aynı turlar taraflar yer değiştirmiş olarak tekrarlanır; her çift bir kez "evinde", bir kez "deplasmanda" oynar.

Tabloyu okumak

Puan tablosunun sabit bir sözlüğü vardır. Halı saha ligi de ofis masa tenisi turnuvası da aynı altı sütunu kullanır:

• O — oynanan maç
• G / B / M — galibiyet, beraberlik, mağlubiyet
• Av — averaj: atılan eksi yenilen
• P — puan

Varsayılan puanlama galibiyete 3, beraberliğe 1, mağlubiyete 0; futbolun 1990'larda hücum oyununu ödüllendirmek için benimsediği sistem. Beraberliği olmayan sporlarda (tenis, dart, çoğu kart oyunu) beraberlik kapatılır; o zaman 2-1-0 da 1-0 da aynı sıralamayı verir.

Eşitlik bozma

Er ya da geç iki katılımcı puanda eşit biter. Lig puanlaması rehberi hesabı ayrıntısıyla anlatıyor; kısası, eşitlik bozma sırasını ilk maçtan önce belirleyin ve bir daha değiştirmeyin. En yaygın sıra:

1. Averaj
2. Eşit katılımcılar arasındaki ikili maç sonucu
3. Atılan gol
4. Alfabetik sıra (son çare; tablo asla belirsiz kalmasın diye)

UEFA tarzı organizasyonlar ikili maçı öne alır; amatör liglerin çoğu takibi kolay olduğu için averajı öne alır. İkisi de araçta var; kriterleri istediğiniz sıraya dizmeniz yeterli.

Ne zaman lig?

Lig seçin, eğer:

• her maça zaman varsa — bir sezon, haftalık ofis turnuvası, küçük bir grupla uzun bir akşam;
• eksiksiz sıralama istiyorsanız, yalnız şampiyon değil;
• grup küçükse (8–10'a kadar) ya da maçlar kısaysa (masa tenisi, FIFA, tavla).

Grup büyük, zaman darsa başka bir şey seçin. Tek eleme 16 katılımcıyı 120 yerine 15 maçta sonuçlandırır.

Bir dakikada kurun

Turnuva aracı fikstürün tamamını katılımcı listesinden üretir: Lig'i seçin, adları yazın, tek/çift devreyi, puanlamayı ve eşitlik bozma sırasını ayarlayın; turlar anında hazır. Sonuçlar tabloyu canlı günceller; tabloyu görsel olarak paylaşabilir ya da aynı ligi telefonunuzdan yürütmek için Android uygulamasını kurabilirsiniz.